تبلیغات
حلی 2 به شما خوش آمد می گوید - باکتریوفاژ


درباره وبلاگ:

آرشیو:

آخرین پستها :

پیوندهای روزانه:

نویسندگان:

آمار وبلاگ:


Admin Logo themebox

باکتریوفاژ

نوشته شده توسط:رضا کریمی
شنبه 15 خرداد 1389-08:28 ب.ظ

باکتریوفاژها ویروس‌هایی هستند که از باکتریهای مختلف به ‌عنوان سلول میزبان استفاده می‌کنند، لذا انگل یا پارازیت داخل سلول باکتریایی هستند. هر باکتریوفاژ در یک باکتری اختصاصی و مناسب خود رشد می‌کند. در طبیعت انواع مختلف باکتری و متناسب با آنها انواع مختلف فاژها وجود دارد.

 

شناسایی فاژها

محققان برای اولین بار در سال ۱۸۹۶ فاژها را شناسایی کردند. گروهی از آنان که روی رودخانه گنگ در هند تحقیق می‌کردند دریافتند که آب این رودخانه از شیوع باکتری مولد وبا جلوگیری می‌کند. حساسیت افرادی که از آب این رودخانه استفاده می‌کردند نسبت به بیماری وبا کمتر بود. از آنجا که جوشاندن آب این خاصیت را از بین می‌برد محققان نتیجه گرفتند که عامل ایجاد این خاصیت، یک موجود زنده‌است. تحقیقات بعدی نشان داد که احتمالاً این عامل، یک ویروس است. میکروب شناس کانادایی به نام فلیکس هرل آن را باکتریوفاژ نامید و تصمیم گرفت تا از آن در درمان بیماران در حال مرگ مبتلا به اسهال خونی استفاده کند. او با این شیوه توانست آنان را معالجه کند. این شیوه بعد‌ها فاژدرمانی نام گرفت. هرل بعد از این موفقیت اولیه به فاژدرمانی ادامه داد به نحوی که آوازه این درمان جدید همه جا پیچید و شرکت‌های دارویی شروع به تولید محصولات فاژی کردند. محصولات آنها به صورت خوراکی، جلدی یا تزریقی قابل مصرف بود. این محصولات برای درمان انواع بیماری‌های عفونی نظیر تیفوئید، وبا و عفونت‌های مجرای ادراری مورد استفاده قرار می‌گرفت.

فاژ درمانی

در سال ۱۹۲۸ کشف پنی سیلین توسط الکساندر فلمینگ باعث شد تا دو دهه بعد فاژها فراموش شوند. اما این فراموشی زیاد طول نکشید. استفاده وسیع آنتی بیوتیک‌ها و افزایش مقاومت به آنها پزشکان را مجبور کرد حتی برای عفونت‌های معمولی نیز آخرین نسل آنتی بیوتیک‌ها را تجویز کنند. این امر سبب شد تا توجه محققان دوباره به فاژدرمانی جلب شود. فاژدرمانی جذابیت‌های خود را دارد. برخلاف اکثر آنتی بیوتیک‌ها، فاژها اسلحه‌های هوشمندی هستند که اختصاصی عمل می‌کنند. فاژها در رشته‌های دمی خود آنزیمی به نام ادهزین دارند که فقط با مولکول‌های خاصی در سطح باکتری‌ها تعامل می‌کند. این مولکول‌های ویژه سطحی برای هرگونه از باکتری های اختصاصی هستند. این به آن مفهوم است که فاژها به باکتری‌های مفید روده آسیب کمی وارد می‌کنند در حالی که آنتی بیوتیک‌ها آنها را از بین می‌برند. به علاوه، فاژها خود محدودکننده هستند به نحوی که بعد از نابود کردن باکتری‌های مضر، خود نیز از بین می‌روند. آنها به خصوص برای عفونت‌های موضعی با منبع خونی کم، مانند عفونت‌های استخوان یا زخم‌های ناشی از دیابت مفید هستند. آنتی بیوتیک‌ها نمی‌توانند به این نواحی دسترسی پیدا کنند اما فاژها با تکثیر از طریق باکتری‌ها می‌توانند به نواحی عفونی عمقی نیز نفوذ کنند. به علاوه، تولید فاژها آسان و ارزان است، آلرژی را تحریک نمی‌کنند و اثرات جانبی کمی دارند. کارآمدی و اثرات جانبی کم فاژدرمانی سبب شده‌است که یکی از محققان بچه‌های خود را فقط با این شیوه درمان کند. البته، برخی محققان معتقدند که در این زمینه باید مطالعات بیشتری انجام شود.فاژها در مقابل مزایای بیان شده نقطه ضعف‌های خاص خود را دارند. ویژگی بالای آنها به این مفهوم است که بیماران به شدت بد حال مجبور خواهند بود ۴۸ ساعت منتظر بمانند تا عفونت باکتریایی شان مشخص شود و فاژ ویژه آن تجویز شود. محلولی که تجویز می‌شود حاوی مخلوط فاژهای مختلف است. برای مثال، پیوفاژ که برای درمان زخم‌های عفونی استفاده می‌شود حاوی فاژهایی است که سودوموناس‌ها، اشریشیاکلی‌ها، Asia jestem استرپتوکوک‌ها و استافیلوکوک‌ها را مورد هدف قرار می‌دهد

دید کلی

میزبان ویروسها عبارت است از گونه‌هایی از میزبان که ویروس بتواند آنها را آلوده سازد. ویروسها فقط در درون گونه‌های خاصی تکثیر پیدا می‌کنند و از اینرو آنها را به سه گروه اصلی به نام ویروسهای جانوری ، ویروسهای گیاهی و ویروسهای باکتریایی یا باکتریوفاژها تقسیم می‌کنند. در هر رده هر نوع ویروس معمولا سلولهای گونه خاصی را می‌تواند آلوده سازد. میزبانهای خاص یک ویروس بوسیله نیاز لازم برای اتصال اختصاصی ویروس به سلول میزبان و در دسترس بودن عوامل میزبانی ضروری برای تکثیر ویروسها تعیین می‌گردد.
برای آلوده شدن میزبان بوسیله ویروس سطح خارجی ویروس باید با پذیرنده‌های اختصاصی سطح سلول میزبان واکنش نشان دهد. در برخی از باکتریوفاژها نقطه پذیرنده یک نوع ماده شیمیایی دیواره سلول میزبان است. باکتریوفاژها پس از تکثیر در داخل باکتریها ، آنها را لیز می‌کنند. بنابراین به نام باکتریوفاژ یا به اختصار فاژ (خورنده باکتری) معروفند. توضیح اینکه هر باکتریوفاژ در یک باکتری اختصاصی و مناسب خود رشد می‌کند. در طبیعت انواع مختلف باکتری و متناسب با آنها انواع مختلف فاژها وجود دارد.

 

 

تاریخچه کشف باکتریوفاژها

در سالهای 1915 و 1917 میلادی دو دانشمند به نامهای توورت و هرله در ضمن آزمایشات خود بطور اتفاقی به وجود این فاژها پی بردند. این دانشمندان ضمن رشد باکتریهای مختلف در محیطهای کشت مایع (مثل آبگوشت) متوجه مردن و یا لیز شدن خودبه‌خود باکتریها شدند. این دو دانشمند پس از مطالعات کوتاه مدت و با صاف نمودن این محیطهای حاوی فاژ توسط فیلترهای باکتریولوژی وجود این باکتریوفاژها را اثبات کردند.

مختصری از ویروس بدانیم

ویروسها کوچکترین میکروارگانیسمها هستند که با میکروسکوپ نوری قابل رویت نیستند. اندازه آنها بین 300 - 20 نانومتر متفاوت است و تنها با میکروسکوپ الکترونی قابل مشاهده‌اند. ویروسها پارازیتهای داخل سلولی‌اند که برای تکثیر به یک سلول زنده (یوکاریوت یا پروکاریوت ، سلول گیاهی یا پروتوزوئرها و یا قارچها و ... ) نیاز دارند. آنها فقط قادرند در سیستمهای زنده تکثیر پیدا کنند و در محیطهای کشت مصنوعی تکثیر نمی‌شوند. کلیه ویروسها فقط یک نوع اسید نوکلئیک دارند، یا DNA دارند و یا فقط RNA دارند. هر دو نوع اسید نوکلئیک در یک ویروس دیده نمی‌شود. به استثنای ویروسهای سرطانزا.

ویروسها پوشش پروتئینی محافظ اسید نوکلئیک به نام کپسید دارند که از واحدهایی به نام کپسومر تشکیل یافته‌ است. برخی ویروسها حاوی غلاف هستند که آن را از غشای میزبان گرفته‌اند. در هیچ یک از ویروسها سیستمهای انرژی‌زا نظیر میتوکندری و ریبوزوم وجود ندارد، لذا اجبارا پارازیت داخل سلولی‌اند. ویروسها به درجات حرارت بالا حساس بوده و خاصیت بیماریزای خود را از دست می‌دهند، ولی بالعکس به درجات حرارت پایین صفر (70- تا 196- درجه سانتیگراد) مقاومند و خاصیت بیماری‌زایی خود را حفظ می‌کنند. ویروسها به آنتی بیوتیکها حساس نیستند. در برخی از موارد یاد شده استثناهایی وجود دارد، مثلا ویروس هپاتیت B درجه حرارت جوش را نیز تحمل می‌کند.

تقسیم‌بندی فاژها

باکتریوفاژها را امروزه برحسب نوع جنس آنها در گروههای مختلف تقسیم‌بندی می‌کنند. باکتریوفاژها نیز نظیر سایر ویروسها از یک اسید نوکلئیک و کپسید تشکیل شده‌اند، ولی در بعضی از فاژها قسمتهای مختلف دیگری مثل دم ، غلاف روی دم ، پایه انتهایی و رشته‌های خار مانند نیز دیده می‌شود. امروزه باکتریوفاژها را برحسب نوع و شکل در 6 گروه تقسیم‌بندی می‌کنند.

فاژهای دم‌دار با غلاف کوتاه شونده

این دسته از فاژها شکل تیپیک فاژها را تشکیل می‌دهند و از سه قسمت کپسید (به‌عنوان سر) ، دم و پایه‌ای که در انتهای دم قرار دارد تشکیل شده‌اند. کپسید آنها 8 وجهی (ایکوزاهورال یا اکتاهورال) می‌باشد. داخل کپسید اسید نوکلئیک DNA دورشته‌ای قرار دارد. مثالهای این گروه از فاژها عبارتند از: فاژهای T6 ، T4، T2 برای باکتری Ecoli و یا فاژهای P1 و P2 برای باکتری سالمونلا .

این دسته از فاژها در زمان حمله و نفوذ به درون باکتری مورد نظر با زواید خارمانندی که در انتهای دم خود دارند، بر روی باکتری‌ها می‌چسبند. سپس غلاف روی دم آنها منقبض می‌شود (جمع می‌شود) و مثل یک سرنگ عمل می‌کند، قسمت دم وارد دیواره باکتری شده و DNA موجود در داخل کپسید از داخل سوراخ وسط کانال دم عبور کرده و به داخل سیتوپلاسم باکتری وارد می‌شود. بقیه قسمتهای ویروس در بیرون از سلول باکتری باقی می‌ماند.

فاژهای دم‌دار با دم دراز بدون غلاف

این گروه دارای یک کپسید و یک دم دراز بدون غلاف هستند. شکل کپسید شبیه کپسید گروه اول است. در داخل آن اسید نوکلئیک DNA دو رشته‌ای وجود دارد. نحوه ورود اسید نوکلئیک این فاژها در زمان آلوده کردن باکتریها هنوز مشخص نشده است. این گروه از فاژها در طبیعت بسیار فراوانند و تقریبا برای تمامی انواع باکتریها از این فاژها مشخص شده است: مثل T5 ، T1 و فاژ لاندا.

فاژهای بادم کوتاه و بدون غلاف

کپسید این گروه نیز شبیه دو گروه اول بوده ولی دم آنها بسیار کوتاه است. برخی از فاژهای موجود در این گروه در انتهای خود فقط دارای یک زایده کوچک هستند، یعنی طول دم در این فاژها از طول کپسید به مراتب کوتاهتر است. اسید نوکلئیک آنها DNA دورشته‌ای است. فاژ T7 ، T3 برای Ecoli و فاژ P22 برای باکتری سالمونلا در این گروه هستند.

 

 

باکتریوفاژهای بی‌دم با کپسومر بزرگ

در این فاژها بطور کلی دم و زواید آن وجود ندارد و تنها از کپسید تشکیل یافته‌اند. اسید نوکلئیک آن DNA تک‌رشته‌ای است و این ویروس‌ها تقریبا کوچکند به کوچکی ویروس فلج‌ اطفال یعنی 25 نانومتر. کپسومرهای آن بزرگند. مثال آن M20 و S13 برای باکتری Ecoli است.

باکتریوفاژهای بی‌دم با کپسومر کوچک

کپسید این فاژها ، هم 8 وجهی بوده، هم کوچک است و ساختمان خیلی ساده دارد که از 92 کپسومر تشکیل شده ‌است که یکی از این کپسومرها بزرگتر از بقیه بوده و در یک گوشه کپسید می‌باشد و احتمال می‌دهند که این کپسومر بزرگ نقش چسبیدن فاژ را به باکتری بازی می‌کند. این گروه از فاژها دو ویژگی مهم دارند اول اینکه اسید نوکلئیک داخل کپسید آنها از RNA تک‌رشته‌ای تشکیل شده‌است و دوم اینکه این دسته از فاژها فقط باکتریهای مذکر یا دنور را آلوده می‌کنند و به کناره‌های پیلوسهای جنسی می‌چسبند. مانند فاژهای FR ، MS2 ، F2 برای Ecoli.

فاژهای میله مانند یا فیلامانتوز

برخلاف بقیه فاژها این دسته از فاژها ساختمانی شبیه به کپسید ندارند و به صورت میله مانند دیده می‌شوند. در داخل ساختمان این گروه از فاژها اسید نوکلئیک DNA تک‌رشته‌ای وجود دارد. این گروه نیز همانند گروه پنجم فقط باکتریهای مذکر را آلوده می‌کنند و به قسمت نوک و انتهای پیلوسهای جنسی می‌چسبند، مثل فاژ fd ، M13 ، F1 برای Ecoli.

سیکل‌های حیاتی

فاژها در حالت کلی دو سیکل حیاتی لیتیک و لیزوژنیک دارند.

سیکل حیاتی لیتیک

در سیکل حیاتی لیتیک فاژها پس از ورود به داخل باکتری حساس به‌خود تکثیر یافته و همانندسازی می‌کنند و باکتری را در نهایت لیز می‌کنند. لیز شدن باکتری بدین صورت انجام می‌گیرد که از طرف ژنوم فاژیک پروتئین لیزکننده سنتز می‌شود و این پروتئین دیواره باکتری را از داخل از بین می‌برد و دیواره را متلاشی می‌کند. لذا فاژهای تشکیل یافته جدید بیرون می‌ریزند که در این حالت به آنها progeny phage گویند که در تماس با باکتری جدید به آن می‌چسبند. و این سیکل دوباره تکرار می‌شود.

سیکل حیاتی لیزوژنیک

بعضی از فاژها بصورت temprator زندگی می‌کنند و بعد از ورود به باکتری رشد و تکثیر نمی‌یابند و باکتری را لیز نمی‌کنند. بدین صورت که ژنوم فاژ وارد شده به داخل باکتری به ژنوم باکتری چسبیده و ادغام می‌شود و همراه ژنوم باکتری با Replication کروموزوم باکتری تقسیم شده و به نسلهای بعدی نیز منتقل می‌شود. اسید نوکلئیک فاژ که با این مکانیزم به نسل‌های بعدی منتقل می‌شود، به‌ نام پروفاژ معروف است و به این عمل نیز عمل لیزوژنیک گویند.

باکتریهایی که در ژنوم خود یک ژنوم فاژ را حمل می‌کنند، معمولا به آلودگی‌های بعدی توسط فاژها مقاومند. این عمل لیزوژنی به بعضی از باکتریها خواص پاتوژنی می‌دهد و یا در عده‌ای دیگر مثلا در باسیل دیفتری و استرپتوکوک اعمال سنتز توکسینهای مختلف باکتری توسط پروفاژ موجود در کروموزوم آن انجام می‌شود. این پروفاژ موجود در کروموزوم باکتری به علل مختلف می‌تواند از کروموزوم جدا شده و وارد مرحله لیتیک شود، در این صورت تکثیر یافته و باکتری را لیز می‌کند.

 

 

مراحل ورود و تکثیر فاژها

مرحله تماس و یا جذب فاژ بر روی سلول باکتری

در فاژهای دم‌دار زواید دم در چسبیدن فاژ بر روی سلول باکتری نقش دارند. البته فعالیت لیزوزومها برای بوجود آوردن سوراخ یا نقطه‌ای در روی دیواره باکتری نیز ضروری است. در فاژهای بی‌دم بعضی از کپسومرهای موجود در روی کپسید فاژ این عمل را انجام می‌دهند. برای انجام عمل جذب در محیط حاوی باکتری و فاژ اختصاصی آن وجود املاحی نظیر کلرید سدیم یا کلرید کلسیم الزامی است.

مرحله ورود فاژ به داخل باکتری

در فاژهای گروه اول اسید نوکلئیک داخل کپسید با کوتاه شدن غلاف روی دم و ورود قسمتی از دم به دیواره باکتری ، از راه کانال دم وارد باکتری می‌شود. برخلاف ویروس‌های انسانی و حیوانی فقط اسید نوکلئیک وارد شده و بقیه زواید در بیرون از سلول باکتری باقی می‌مانند. یعنی مرحله uncoating در تکثیر سایر ویروس‌ها یعنی خروج اسید نوکلئیک از کپسید در فاژها ضمن ورود آنها به داخل باکتری صورت می‌گیرد.

http://www.helli2.ir/hschool/getFile.aspx?tid=A8619956AD4BC65DC354E579DA6BBD56E66D9A6B8946E778BD4FDD69CA65D365C45078499E6DD273A070A574A16EA36B7846794BC45AB949B24B

http://www.helli2.ir/hschool/getFile.aspx?tid=A8619956AD4BC65DC354E579DA6BBD56E66D9A6B8946E778BD4FDD69CA65D365C4507849A06DD273A070A574A16EA36B7846794BC45AB949B24B



نظرات() 
تاریخ آخرین ویرایش:- -

Generic cialis
جمعه 16 آذر 1397 10:49 ق.ظ

Excellent data. Regards.
cialis vs viagra cialis prezzo in linea basso cialis italia gratis cialis daily dose generic cialis sicuro in linea cialis from canada we use it 50 mg cialis dose click here take cialis buy cialis online viagra vs cialis
buy cialis pills online
پنجشنبه 15 آذر 1397 03:37 ب.ظ

Many thanks! Lots of info!

cialis great britain comprar cialis 10 espa241a acheter du cialis a geneve cialis qualitat cialis prices enter site 20 mg cialis cost cialis 20 mg dosagem ideal cialis cialis cuantos mg hay cialis sans ordonnance
Buy generic cialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 07:46 ب.ظ

You reported that fantastically!
side effects of cialis cialis australia org how much does a cialis cost order cialis from india acquistare cialis internet tadalafil tablets dosagem ideal cialis cialis generico online opinioni cialis generico only here cialis pills
buy cialis medication
چهارشنبه 14 آذر 1397 05:53 ق.ظ

Wonderful material. Cheers!
prices on cialis 10 mg cialis qualitat cialis side effects dangers chinese cialis 50 mg cialis without a doctor's prescription cialis generico online cialis 5 effetti collaterali can i take cialis and ecstasy cialis dosage recommendations generic cialis
buy cheap cialis coupon
سه شنبه 13 آذر 1397 06:35 ب.ظ

Really lots of wonderful advice!
cialis pas cher paris cialis professional from usa generic cialis review uk tadalafil 20mg cialis sans ordonnance cialis generic buy name brand cialis on line only best offers cialis use warnings for cialis cialis 5mg
buy cialis with no prescription
سه شنبه 13 آذر 1397 07:26 ق.ظ

Seriously a good deal of great facts!
brand cialis generic cialis professional yohimbe cialis tablets australia cialis 100 mg 30 tablet 200 cialis coupon cialis generico lilly cialis generico lilly cialis tadalafil canadian discount cialis compare prices cialis uk
Generic cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 07:28 ب.ظ

You actually explained this wonderfully!
cialis online holland cost of cialis per pill canadian drugs generic cialis cialis prices in england compare prices cialis uk cialis side effects cialis savings card cialis generico lilly cialis herbs safe site to buy cialis online
Cialis pills
دوشنبه 12 آذر 1397 07:06 ق.ظ

Nicely put, Thanks a lot!
cialis great britain click here cialis daily uk click now cialis from canada cialis savings card wow look it cialis mexico bulk cialis generico cialis mexico female cialis no prescription costo in farmacia cialis cialis savings card
Cialis online
یکشنبه 11 آذر 1397 07:00 ب.ظ

Thanks! I like it!
we use it 50 mg cialis dose how do cialis pills work buy online cialis 5mg brand cialis nl compare prices cialis uk tadalafil 10 mg bulk cialis buy cialis sample pack cialis in sconto tarif cialis france
buy cialis without a doctor's prescription
یکشنبه 11 آذر 1397 06:35 ق.ظ

Really quite a lot of beneficial tips.
cialis e hiv acheter cialis meilleur pri calis cialis without a doctor's prescription cialis generisches kanada only here cialis pills cialis for sale purchase once a day cialis enter site very cheap cialis tadalafil 5mg
buy cialis online safely
شنبه 10 آذر 1397 07:20 ب.ظ

Awesome information. Cheers.
cialis cipla best buy trusted tabled cialis softabs generic cialis pill online buy cialis usa cialis online no prescription cialis cheap canadian discount cialis cialis en 24 hora tarif cialis france 5 mg cialis coupon printable
Cialis pills
شنبه 10 آذر 1397 06:13 ق.ظ

Incredible many of awesome information.
online prescriptions cialis buy cialis generic cialis pill online we choice cialis pfizer india walgreens price for cialis comprar cialis 10 espa241a generic cialis review uk cialis pills price each cialis online napol when will generic cialis be available
buy tadalafil pills
جمعه 9 آذر 1397 06:56 ب.ظ

Valuable data. Cheers.
how to buy cialis online usa cialis online holland cialis for sale buy generic cialis 5 mg cialis coupon printable recommended site cialis kanada prices for cialis 50mg we use it cialis online store calis tadalafil generic
buy cialis pills
جمعه 9 آذر 1397 07:09 ق.ظ

Amazing plenty of good info!
dose size of cialis if a woman takes a mans cialis tadalafil acheter cialis kamagra only here cialis pills cialis reviews brand cialis generic cialis price thailand ou trouver cialis sur le net buy cialis online legal
Online cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 07:56 ب.ظ

Fantastic data. Kudos!
venta de cialis canada 200 cialis coupon calis cialis cost cialis vs viagra cialis generico 200 cialis coupon buy cialis prices for cialis 50mg achat cialis en europe
buy cialis no rx
پنجشنبه 8 آذر 1397 08:14 ق.ظ

Cheers, Numerous material.

try it no rx cialis best generic drugs cialis cialis y deporte cialis 20mg prices for cialis 50mg price cialis wal mart pharmacy buy cialis cheap 10 mg cialis daily reviews achat cialis en suisse cialis therapie
Cialis 20 mg
چهارشنبه 7 آذر 1397 07:22 ب.ظ

Nicely put. Many thanks!
cialis tadalafil online cialis pas cher paris cialis cost cialis cost cialis side effects when can i take another cialis cialis purchasing cialis lilly tadalafi cialis tadalafil buy original cialis
buy tadalafil online
چهارشنبه 7 آذر 1397 07:39 ق.ظ

Appreciate it, Loads of content!

cialis rckenschmerzen rx cialis para comprar tadalafil 10 mg cialis online napol cialis tablets for sale cialis side effects dangers cialis 20mg cialis kaufen wo il cialis quanto costa interactions for cialis
Online cialis
چهارشنبه 11 مهر 1397 05:45 ق.ظ

Seriously tons of excellent tips!
buy cialis online cialis cipla best buy rezeptfrei cialis apotheke achat cialis en suisse miglior cialis generico low dose cialis blood pressure cialis super acti no prescription cialis cheap cialis generico lilly cialis cost
Generic cialis
دوشنبه 9 مهر 1397 04:36 ق.ظ

Many thanks, An abundance of tips.

best generic drugs cialis canadian drugs generic cialis buy cialis online cheapest cialis coupons printable cialis canadian drugs cialis 5 mg cialis price in bangalore sublingual cialis online viagra vs cialis vs levitra acquisto online cialis
canadian prescriptions online
یکشنبه 1 مهر 1397 06:37 ق.ظ

You suggested this adequately.
buy viagrow pro canadian mail order pharmacies canada medications information canadian pharmacies that ship to us canadian pharmacies online prescriptions canada drugs canadian drugstore canadian pharcharmy online24 legitimate canadian mail order pharmacies canadian medications
buycialisky.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 03:20 ق.ظ

Tips clearly taken..
cialis for sale in europa cialis generic tadalafil buy how to buy cialis online usa buy generic cialis cialis generic cialis uk costo in farmacia cialis side effects for cialis canada discount drugs cialis what is cialis
viagra online
سه شنبه 13 شهریور 1397 01:52 ب.ظ

Thanks! Loads of knowledge!

get viagra online viagra cheap viagra cheap prices cheap viagra with prescription order pharmacy online order pharmacy online buy generic viagra no prescription buy generic viagra online uk next day delivery buy generic viagra uk how to buy viagra safely online
http://cialisky.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 11:20 ق.ظ

Superb tips. With thanks.
cialis diario compra try it no rx cialis achat cialis en europe estudios de cialis genricos buy brand cialis cheap ou trouver cialis sur le net cialis pills in singapore cialis alternative cialis canadian drugs acheter du cialis a geneve
Cialis canada
دوشنبه 7 خرداد 1397 11:39 ق.ظ

Seriously a lot of good material.
cialis with 2 days delivery cialis diario compra cialis daily new zealand wow look it cialis mexico cialis kaufen cialis tablets for sale order generic cialis online generic cialis with dapoxetine buy cialis online nz the best site cialis tablets
Viagra vs viagra
چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397 07:55 ق.ظ

Great advice. Thank you!
viagra online pharmacy buy viagra canada generic viagra pharmacy generic viagra uk online buy viagra tablets price for viagra how to get cheap viagra safely buy viagra online generic viagra cheap canadian pharmacy
Generic cialis
شنبه 18 فروردین 1397 05:16 ب.ظ

Really all kinds of helpful material.
cialis rezeptfrei sterreich buying cialis in colombia tadalafilo generic cialis levitra cialis et insomni ou acheter du cialis pas cher dose size of cialis cialis soft tabs for sale cialis generico generic cialis levitra
Buy cialis
شنبه 4 فروردین 1397 09:49 ب.ظ

Position effectively applied..
cialis prezzo di mercato buy cialis online tadalafil 10 mg cialis 5 mg schweiz cialis professional yohimbe cialis dose 30mg generic low dose cialis tarif cialis france cialis generika in deutschland kaufen only now cialis 20 mg
Cialis pills
پنجشنبه 2 فروردین 1397 04:58 ب.ظ

You expressed this exceptionally well!
buying cialis overnight rezeptfrei cialis apotheke cialis 05 cialis australian price cialis coupons printable buying cialis on internet brand cialis nl cipla cialis online india cialis 100mg cost cialis 5 mg
cam4 token adder hack generator tool
دوشنبه 6 آذر 1396 05:43 ب.ظ
Hello, i think that i saw you visited my website thus
i came to “return the favor”.I'm attempting
to find things to enhance my website!I suppose its ok to use a few of your ideas!!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30