تبلیغات
حلی 2 به شما خوش آمد می گوید - کرم ها


درباره وبلاگ:

آرشیو:

آخرین پستها :

پیوندهای روزانه:

نویسندگان:

آمار وبلاگ:


Admin Logo themebox

کرم ها

نوشته شده توسط:رضا کریمی
جمعه 21 خرداد 1389-12:37 ب.ظ

کرم های پهن

مقدمه

  اصطلاح کرم ، به طور معمول ، برای جانورانی به کار میرود که بدن دراز تقارن دو طرفی دارند و زوایدی به بدن آن ها پیوسته نیست. در ابتدا همه ی انواع کرم ها را گروه واحدی به حساب می آوردند؛ اما اکنون ، آن ها را در شاخه های متعددی تقسیم می کنند. بعضی حشرات هم ، در مرحله ای از زندگی شبیه کرم ها هستند؛ اما آن ها نباید در دسته ی کرم ها قرار داد ، زیرا با تحولات بعدی به حشره ی کاملی تبدیل می شوند .

  کرم های پهن احتمالا از اجدادی که کم و بیش شبیه کیسه تنان بودند ، به وجود آمده اند. شاید هم این کرم ها و کیسه تنان اجداد مشترکی داشته باشند. با وجود این ، کرم های پهن مزوگلای ژلاتینی ندارند و به جای آن سلول های پارانشیمی با منشأ مزودرمی فضای درون بدن را پر می کنند.

  اندازه ی طول کرم های پهن از یک میلی متر تا چندین متر است. عدهای از آنان زندگی آزاد و بسیاری از آن ها ، مانند کرم کدو ، زندگی انگلی دارند. کرم های انگلی ممکن است یک میزبانه  یا دو میزبانه باشند.

 

مشخصات عمومی

  1_ بدن آنها در حالت جنینی و بعد از آن سه لایه ای است؛

  2_تقارن دو طرفی و سر از دم مشخص است؛

  3_بدن در جهت پشتی_ شکمی پهن شامل یک یا تعداد زیادی قطعه است؛

  4_ماهیچه ها با منشأ مزودرمی و با اشکال طولی ، حلقوی یا مورب در زیر اپیدرم قرار می گیرند؛

  5_حفره ی عمومی (سلوم) ندارند ، زیرا فضای بین اندام ها ، به وسیله ی سلول های پارانشیمی پر می شود. به این علت آن ها را در گروه آسلومات ها قرار می دهند؛

  6_دستگاه گوارش ناقص است با اصولا وجود ندارد؛

  7_سیستم عصبی شامل یک جفت گره عصبی مغزی ، دو طناب عصبی جانبی و سراسری است که به وسیله ی رشته های عصبی عرضی به هم متصل اند و در مجموع منظره ی نردبانی دارند؛

  8_اندام های حسی ساده و لکه های بینایی در بعضی نمونه ها دیده می شود؛

  9_دستگاه دفعی شامل دو مجرای سراسری جانبی است. هر مجرا شامل مجاری فرعی متعدد است که هر کدام به سلول های شعله ای مربوط اند؛

  10_دستگاه گردش خون ، تنفسی و اسکلت ندرند؛

  11_غدد جنسی و اندام های مربوط به آن ها ، مشخص و به طور معمول ، به صورت هرمافرودیت است؛ مراحل تولید مثل در بدن یک میزبان یا دو میزبان ادامه می یابد.

 

طبقه بندی

  کرم های پهن به سه رده ی عمده طبقه بندی می شوند.

  • § رده ی توربلاریا:این رده شامل کرم هایی است که طول آن ها بین 5 میلی متر و 50 سانتیمتر است و زندگی آزاد دارند. حرکت آن ها نوعی خزیدن است که به کمک عضلات و مژک های اپیدرم سطح شکمی انجام می گیرد. پلاناریا به این رده تعلق دارد در اینجا بعضی ویژگی های پلاناریای آب شیرین را مطالعه می کنیم.

  شکل و ساختمان_ پلاناریا ی آب شیرین نوع معروفی است که برای مطالعه ی خصوصیات این رده ، در آزمایشگاه استفاده می شود. سطح خارجی بدن را ردیفی سلول های اپیدرمی پوشانده اند ، که در سطح شکمی بدن مژک دارند. به علاوه ، سلول های ترشحی و سلول های مخاط ساز در بین سلول های اپیدرمی مشاهده می شوند.

  در دیواره ی بدن ، در زیر اپیدرم ، ماهیچه های حلقوی به ترتیب قرار گرفته اند. فضای بین اندام های داخلی را سلول های پارانشیمی پر کرده اند؛ در نتیجه جانور فاقد حفره ی عمومی است.

  تغذیه و گوارش_دستگاه گوارش شامل دهان ، حلق و روده است. دهان در سطح شکمی و پیشین بدن جای دارد و حلق در خارج از بدن ، در زیر شکم. روده انشعابات زیادی دارد که سطح جذب را افزایش می دهند. دیواره ی لوله ی گوارشی را سلول های مخروطی مفروش می کنند و گوارش در درون این سلول ها یا در حفره ی گوارشی صورت می گیرد.

  پلاناریا ، به طور عمده ، گوشت خوار است و با صید سخت پوستان کوچک ، کرم های لوله ای یا جانداران کوچک دیگر ، غذای خود را تامین می کند.

  دفع مواد زاید_سلول های شعله ای در بین سلول های پارانشیمی جای دارند و مواد زاید را می گیرند و ترشح می کنند. در درون هر سلول شعله ای ، دسته ای از تاژک ها که منظره ی شعله مانندی را پدید می آورند ، وجود دارد. سلول های شعله ای از طریق سلول های لوله مانند به کانال های منشعبی در طرفین بدن متصل و از آن جا به سوراخ های ادراری ختم می شوند. با حرکات تاژک های شعله مانند در هر سلول دفعی ، فشار منفی حاصل می شود که می تواند مواد زاید را از سلول های پارانشیمی و مایع بین سلولی به درون خود بکشد.

  تنفس_دستگاه تنفسی ندارند و مبادلات گازها از طریق سطح بدن انجام می گیرد.

  دستگاه عصبی_همان طور که در مشخصات عمومی ذکر شد ، سیستم عصبی شامل یک گره عصبی دو قسمتی ، دو نوار عصبی جانبی و نوار های عصبی عرضی است که در مجموع منظره ی نردبان مانندی را به وجود می آورند. در انواع عالی تر ، نوروز ها از نوع حسی ، حرکتی و رابط اند. این واقعیت نشان می دهد که دستگاه عصبی در کرم های پهن نسبت به کیسه تنان بیشتر تکامل یافته است. تکامل دستگاه عصبی به خاطر مغز متمرکز در سر و وجود اندام های حسی  و از آن جمله دو نقطه ی حساس نسبت به نور ، در سر این جانور است.

  تولید مثل و ترمیم_تولید مثل به طریق جنسی و غیرجنسی صورت می گیرد. یک توانایی جالب در پلاناریا ، قدرت ترمیم است. برای مثال اگر این کرم را از وسط دو نیم کنیم ، بخشی که دارای سر است دم و بخشی که شامل دم است ، سر جدیدی برای خود می سازد. حتی با تقسیم کرم به قطعات کوچکتر ، هر قطعه تبدیل به کرم جدیدی می شود. در تولید مثل جنسی ، اندام های جنسی نر و ماده در یک فرد به وجود می آیند(هرمافرودیت).در هنگام جفت گیری ، سلول های جنسی نر وارد کیسه دریافت اسپرم در کرم دیگر می شوند تا لقاح را انجام دهند.

  • § رده ی ترماتودها::همه ی افراد این رده انگل اند و بدن برگ مانند دارند که ظاهرا از بعضی جهات به رده ی توربلاریا شبیه است. دو راسته ی آن ها عبارت اند از: مونوجنیا و دی جنیا ، که اولی یک میزبانه و دومی معمولا دو میزبانه است.اكنون یك نوع كرم از راسته ی دی جنیا ، به نام كرم كبد گوسفند را معرفی می كنیم.

  ساختمان و عمل_کرم کبد گوسفند بالغ به شکل برگ است و 10 تا 30 میلی متر طول دارد. یک اندام مکنده در ناحیه ی دهان و اندام مکنده ی دیگری در ناحیه شکمی دارد. لوله ی گوارش شامل حلق ، مری عضلانی و یک روده ی دو قسمتی طویل و بدون انشعاب است.

  دستگاه دفع مواد زاید و دستگاه عصبی ، کم و بیش ، شبیه پلاناریاست.

  دستگاه تولید مثلی از نوع هرمافرودیسم و پیچیده است. دستگاه تناسلی نر شامل یک جفت بیضه و کانال های دفران که به کیسه منی و سرانجام به آلت تناسلی ختم می شوند. دستگاه تناسلی ماده از یک تخمدان ، مجرای تخم بر و ائوتیپ تشکیل شده است و دارای کیسه دریافت اسپرم است. لقاح داخلی است و تخم ها ، پس از تشکیل ، از تنها منفذ تناسلی خارج می شوند.

  چرخه ی زندگی کرم کبد گوسفند_این کرم ، در حالت بلوغ ، در کبد و کیسه  صفرا گوسفند زندگی می کند. تخم های این کرم از مجرای صفراوی ، که به روده می آید ، عبور می کنند و به درون روده می رسند و همراه با مدفوع از بدن خارج می شوند. اگر این تخم ها به درون آب راه یابند ، به نوزاد های مژک دار کوچکی به نام میراسیدیوم تبدیل می شوند. در این حالت ، اگر تا 8 ساعت میزبان دوم خود را که نوعی حلزون آب شیرینلیمنه‌آاست ، نیابند می میرند. با پیدا كردن  لیمنه آ ، میراسیدیوم ها از طریق جلد وارد بدن حلزون می شوند. ورود بیش از حد این نوزاد ها به بدن حلزون ، میزبان دوم را از پا در می آورد.

نوزاد مژك دار ، در بدن حلزون ضمن تغییر شكل ، به طریق غیر جنسی تكثیر می یابد. شكل نهایی نوزاد در بدن حلزون سركاریا نام دارد ، كه به همین شكل از بدن حلزون خارج می شود. سركاریا به طور معمول به درون بدن خود كیست تولید می كند و به علف های نزدیك یا داخل آب می چسبد. اگر گوسفندی علف آلوده را بخورد ، سركاریا با پاره شدن كیست ، آزاد می شود و از طریق دیواره ی روده خود را به مجرای صفراوی می رساند و در آن جا به كرم بالغی تبدیل    می شود و زندگی خود را از نو آغاز می كند.

  شیستوزوما:كرم انگلی است كه در خون جای می گیرد. حدود 2 میلیون نفر در دنیا ، به عفونت حاصل از این كرم مبتلا هستند كه بیشتر در ساكنین آمریكای ،هند غربی و خاورمیانه دیده شده است. تفاوت این كرم ها با دیگر ترماتودها ، در تك جنسی بودن آن ها است. سه نوع شیستوزوما در آدمی بیماری تولید می كنند. نوعی آن در سیاهرگ های كوچك روده ی بزرگ ، نوع دیگر در سیاهرگ های روده ی كوچك و نوع سوم در سیاهرگ های مثانه جای می گیرند.

  چرخه ی هر سه نوع شیستوزوما مشابه است. كرم بالغ در خون آدمی تخم ریزی می كند ، و تخم ها همراه مدفوع یا ادرار خارج می شوند و در داخل آّب شكفته می شوند. نوزادی كه از تخم خارج می شود مژك دار است و وارد بدن حلزون خاص خود می شود. در بدن حلزون مراحلی را طی می كند و به صورت نوزاد دم داری از بدن حلزون خارج می شود. این نوزاد ، در اثر تماس با پوست بدن یك انسان ، به درون پوست نفوذ می كند و كرم بالغی را در خون به وجود می آورد كه دوره ی زندگی خود را آغاز می كند.

  • § رده ی سستودها:این رده یا کرم های نواری ، از جهات مختلف با سایر کرم های پهن تفاوت دارند. بدن این کرم ها از یک ردیف قطعات پهن به هم پیوسته درست شده است که در هر قطعه اندام های جنسی نر و ماده ، هر دو ، وجود دارند؛ جانور خود لقاح است.دستگاه گوارش به طور کامل ندارند و فاقد مژک های سطحی اند. این کرم ها ، در دوره ی بلوغ ، در روده ی مهره داران و در دوره ی نوزادی در بدن میز بان های دیگر زیست می کنند. زندگی انگلی در این کرم ها باعث شده است که لایه ای کیتینی روی بدن آن ها را بپوشاند و از تاثیر آنزیم های میزبان در امان نگه دارد.

  بیش از 1500 گونه از کرم های نواری شناخته شده اند که دو گونه به نام های تنیاساجیناتا و تنیاسولیام به خاطر بیماری زایی در آدمی بیشتر مورد توجه اند.

  مطالعه ی كرم كدوی گاو (تیناساجیناتا ) : این كرم در دوره ی بلوغ در لوله ی گوارش آدمی زندگی می كند و در مرحله ی نوزادی در درون ماهیچه های گاو به سر می برد. طول كرم بالغ تا 10 متر یا بیش تر می رسد.  سر كرم ، یعنی كوچك ترین قطعه ی بدن ، دارای چهار بادكش است كه به كمك آن ها ، جانور به دیواره ی روده می چسبد. تعداد قطعات سازنده ی بدن تا 2000 عدد می رسد. قطعات انتهایی بدن ، آكنده از نوزادانی است كه از بقیه ی قطعات جدا و همراه مدفوع خارج می شوند . دستگاه های بدن ، كم و بیش، شبیه پلاناریا  و سایر كرم های پهن هستند . اما دستگاه تولید مثل بسیار گسترش یافته است، به طوری كه در هر قطعه (پروگلوئید) ، تعدادی بیضه، تخمدان، مجرای خروج اسپرم و مجرای تناسلی ماده وجود دارد و اسپرم های هر قطعه ، گامت های ماده ی همان قطعه را بارور می سازند (خودلقاحی) و در هر قطعه ، تعداد زیادی تخم تولید می شود.

  در چرخه ی زندگی كرم كدوی گاو، قطعات آكنده از تخم ، همراه مدفوع انسان مبتلا، خارج می شوند و علف های آلوده به تخم ها را خورد ، تخم ها در روده اش می شكفند و نوزادان خارج می شوند . نوزادان از دیواره ی روده عبور می كنند، وارد جریان خون می شوند ، به عضلات ماهیچه ای انتقال می یابند و در درون این ماهیچه ها، به حالت كیست، مستقر می شوند . اگر آدمی ماهیچه ی آلوده ی نپخته یا خوب نپخته را بخورد، نوزادان موجود در ماهیچه، از درون كیست بیرون می آیند و به كمك بادكش های خود به دیواره ی روده می چسبند و رشد آغاز می كنند.ظرف 2 تا 3 هفته كرم بالغ می شود و قطعات پر از تخم از بقیه قطعات جدا و از مخرج خارج می شوند و با آلوده كردن محیط ، دوره ی زندگی كرم تكرار می شود.

  چرخه زندگی كرم كدوی خوك مشابه كرم كدوی گاو است . در سر كرم كدوی خوك علاوه بر بادكش، تعدادی قلاب نیز وجود دارد.

 

تكامل و سازگاری

  ظاهرا كرم‌های پهن ، از كرم‌های پهن اولیه حاصل شده اند. شكی نیست كه تقارن دو طرفی ،

حاصل تحولاتی است كه در تقارن شعاعی به وجود آمده است. دلیل این نتیجه گیری آن است كه ، كیسه تنان (با تقارن شعاعی) در مرحله ی نوزادی مژك دارند و تقارن دو طرفی دارند. می توان گفت از نوزادان كیسه تنان ، از یك سو كیسه تنان بالغ ، و از سوی كرم های پهن به وجود آمده اند. تقارن دو طرفی برای خزیدن یا شناگری طرح سازگارتری است. در این حالت بیشتر اندام های حسی جانور در سر قرار میگیرند تا بتوانند در مقابل تغییرات محیط ، مناسب بروز دهند.

  تحول از اجداد مژك دار ، سازگاری های ویژه ای را در كرم های پهن ایجاب كرده است. داشتن سطوح شكمی و پشتی و وجود مژك یا عضلات در طول بدن ، مثال هایی از این قبیل سازگاری ها هستند.

  بعد ها ، سازگاری ها در گروه كرم های پهن ، سبب شده است كه عده ای زندگی آزاد ، گروهی زندگی هم زیستی و كثیری زندگی انگلی را انتخاب كنند و رده های گوناگون این شاخه را پدید آورند.

 



نظرات() 
تاریخ آخرین ویرایش:- -

Why do they call it the Achilles heel?
سه شنبه 17 مرداد 1396 03:20 ق.ظ
Because the admin of this site is working, no question very shortly it will be well-known, due to its
feature contents.
Jenifer
سه شنبه 10 مرداد 1396 07:51 ب.ظ
Hello there! I know this is kinda off topic but I was wondering which
blog platform are you using for this site? I'm getting fed up of Wordpress because I've had issues with hackers
and I'm looking at alternatives for another platform.

I would be great if you could point me in the direction of a good platform.
Cleveland
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 09:58 ق.ظ
Howdy! I could have sworn I've been to this website before but after looking at a few of the posts I realized it's new to me.

Regardless, I'm certainly delighted I found it and I'll be bookmarking it and checking back frequently!
طناز
یکشنبه 15 بهمن 1391 02:40 ب.ظ
قصد ساخت وبلاگ مشترک دارید؟
طناز
یکشنبه 15 بهمن 1391 02:39 ب.ظ
سلام واقعا استفاده کردم
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر