تبلیغات
حلی 2 به شما خوش آمد می گوید - جامعه شناسی 2


درباره وبلاگ:

آرشیو:

آخرین پستها :

پیوندهای روزانه:

نویسندگان:

آمار وبلاگ:


Admin Logo themebox

جامعه شناسی 2

نوشته شده توسط:رضا کریمی
چهارشنبه 19 خرداد 1389-06:49 ب.ظ

الفبای پژوهش جامعه شناسی

اشاره: متن زیر با استفاده از مطالب كتاب "درآمدی برجامعه" نوشته "یان رابرتسون" و ترجمه "حسین بهروان" تهیه شده است. این كتاب را انتشارات آستان قدس رضوی منتشر كرده و همچنین در قفسه كتابهای معلم راهنمای پایه اول هم پیدا می شود.

در پژوهش جامعه‌شناختی لازم است پژوهشگر به عنوان یك «بیگانه» وارد دنیای آشنا گردد و اغلب به این نتیجه می‌رسد كه فرضهای مورد قبول او توسط واقعیت‌های كشف شده باطل گردیده است. پژوهش جامعه‌شناختی درست شبیه عمل یك كارآگاه است زیرا پژوهشگر ابتدا كارش را با معماها و سوءظنها آغاز می‌كند، سپس حدس‌های خود را مرتب می‌كند، با راهنماییهای دروغین و واقعیتهای ناامیدكننده برخورد می‌كند و سرانجام زمانی كه حقیقت برملا شد و تیر به هدف خورد، همانند كارآگاه شاد و خرسند می‌گردد.

پ‍ژوهش جامعه‌شناختی در صحنه‌ای كه رفتارهای واقعی رخ می‌دهند انجام می‌گیرد، یعنی در میان جامعه، نه در كلاس درس یا در كتابخانه.

در علم یك فرض مورد قبول وجود دارد كه هرواقعه‌ای دارای علتی می‌باشد(1). یك واقعه می‌تواند یك گلولة سرازیر شده از تپه یا یك بمب هسته‌ای در حال انفجار، یا یك اقتصاد در حال رشد، یا یك برنامة سیاسی در حال شكست و یا یك دانش‌آموز موفق در آزمون باشد.

فرض مورد قبول دیگری هم در علم هست كه در شرایط یكسان تكرار یك علّت نتیجه یكسانی به دنبال خواهد داشت(2). اگر این فرض را قبول نداشته باشیم تمام واقعیت‌های دنیا برایمان غیرقابل پیش بینی و همینطور غیرقابل فهم می‌شوند.

مشكل یك جامعه‌شناس در واقع جدا كردن علتها از معلولها (واقعه‌ها) در میان پیچیدگی زندگی اجتماعی است و تعیین اینكه چه علتهایی چه نتیجه‌هایی به دنبال داشته‌اند.

قبل از آنكه با روشهای یك پژوهشگر جامعه‌شناس برای كشف علت واقعه‌های اجتماعی آشنا شویم لازم است بعضی از اصطلاحات را بدانیم:


متغیرها

هر وی‍ژگی كه بتواند از زمانی تا زمان دیگر(1)، یا از مكانی تا مكان دیگر(2) یا از فرد یا گروهی تا فرد یا گروه دیگر (3) تغییر كند، یك متغیر نامیده می‌شود. مثلاً؛ سن، جنس، نژاد، درآمد، میزان تحصیلات و ... همگی متغیر نامیده می‌شوند. متغیرها اولین چیزهایی هستند كه برای یك پژوهش مورد نیاز می‌باشند.


متغیرهای مستقل و وابسته

به متغیرهایی كه مربوط به علت یك واقعه می‌باشند و اثرگذار هستند مستقل می‌گوییم.

به متغیرهایی كه تغییر آنها بستگی به تغییر متغیر مستقل دارد و مربوط به خود واقعه(معلول) هستند، متغیر وابسته می‌گوییم.


همبستگی

برای كشف علتهای یك واقعه، باید ببینیم كدام متغیرها بر كدام متغیرهای دیگر تأثیر گذاشته‌اند. یعنی بررسی كنیم كه تغییر چه ویژگی‌هایی باعث تغییر ویژگی‌های مربوط به واقعة مورد نظر ما شده است. این كار چطور انجام می‌شود؟

روش اصلی این كار جستجوی همبستگی بین متغیرهاست. به عبارت دیگر اثبات یك رابطه بین متغیرها كه به طور منظم اتفاق می‌افتد. مثلاً یك جامعه‌شناس از طریق بررسی آماری گزارش تصادفات رانندگی می‌تواند بفهمد كه آیا بین بستن كمربند ایمنی و تصادف منجر به مرگ همبستگی وجود دارد یا نه.


همبستگی كاذب (همبستگی دروغین)

به نظر می‌رسد این رابطه به طور منظم بین متغیرهای بستن كمربند ایمنی(1) و مرگ ناشی از تصادف(2) وجود داشته باشد ولی به طور منطقی نمی‌توان این نتیجه گیری را انجام داد كه این یك رابطه واقعی است. یعنی همبستگی زیاد بین دو متغیر ثابت نمی‌كند كه یكی از آنها علّت دیگری است و یا اصلاً به هم ربطی دارند. یك مثال این موضوع را روشن‌تر می‌كند؛


رابطه خوردن بستنی و غرق شدن!!!

 فرض كنیم یك محقق جامعه‌شناس توجهش به تعداد زیاد كسانی كه در دریای شمال غرق می‌شوند جلب شود و تصمیم بگیرد در مورد علتهای این واقعه پژوهشی انجام دهد. وقتی این پژوهشگر به آمارها مراجعه می‌كند درمی‌یابد كه بین میزان مصرف بستنی(1) و میزان غرق شدن(2) در دریا همبستگی زیادی وجود دارد و هر زمان كه مردم بستنی زیادی می‌خورند بیشتر در دریا غرق می‌شوند!!!

فكر می‌كنید این رابطه هم به طور منطقی درست است!؟ این رابطه با متغیر سومی كه به آن توجه نشده توجیه می‌شود و آن گرمی هوای تابستان(3) است. زیرا مردم در هوای گرم هم بستنی بیشتری می‌خورند و هم بیشتر به دریا می‌روند و طبیعی است كه احتمال غرق شدن در دریا نیز در تابستان بیشتر است.

پس همبستگی كاذب یك همبستگی تصادفی بین متغیرهاست و معنی هیچ رابطه واقعی‌ای را نمی‌دهد و فقط یك دام فریبنده برای پژوهشگر بی‌تجربه و بی‌دقت است.


كنترلها

سؤال اینجاست كه چطور بفهمیم یك همبستگی واقعی است یا كاذب؟ جامعه‌شناس در اینجا از كنترل استفاده می‌‌كند. كنترل یعنی از بین بردن عوامل دیگری كه ممكن است روی رابطه بین دومتغیر اثر بگذارند.
مثلاً اغلب كسانی كه در تصادف كشته می‌شوند كمربند ایمنی ندارند اما در صورتی می‌توان نبستن كمربند ایمنی را علت مرگ دانست كه یك عامل دیگر نیز كنترل شود، تصادفات منجر به مرگ معمولاً در سرعتهای بالا اتفاق می‌افتد (یعنی برای كسانی كه اصولا قانون را رعایت نمی كنند و احتمالا كمربند هم نمی بندند)
و كسانی كه از كمربند ایمنی استفاده می‌كنند چون اهل رعایت قانون هستند پس با سرعت بالا هم رانندگی نمی‌كنند و اگر تصادف كنند چون سرعت بالایی ندارند احتمالاً كشته هم نمی‌شوند.

به این ترتیب لازم است بستن كمربند و مرگ ناشی از تصادف را در دو دسته جداگانه، یكی تصادفات با سرعت بالا(1) و دیگری تصادفات با سرعت پایین(2) بررسی كنیم تا معلوم شود كه رابطه بستن كمربند و مرگ ناشی از تصادف واقعی است یا كاذب.


كدام متغیر علت است؟

كشف یك رابطه واقعی بین دو متغیر موفقیت خوبی است اما از كجا بفهمیم كدام متغیر مستقل(علت) و كدام متغیر وابسته(معلول) است؟ در اینجا باید جامعه‌شناس از خود می‌پرسد كدام متغیر اول تغییر كرده؟ چون علت همیشه قبل از معلول است.

تشخیص این موضوع گاهی خیلی هم ساده نیست مثلاً آیا افزایش طلاق باعث افزایش جرم می‌شود یا افزایش جرم باعث افزایش طلاق!؟

 

به طور خلاصه

سه معیار برای یك رابطه واقعی وجود دارد:

1ـ وجود همبستگی یا ارتباط منظم بین متغیرها

2ـ كشف واقعی بودن همبستگی با استفاده از كنترلها

3ـ بررسی ترتیب زمانی متغیرهای رابطه


پرورش مخ

1ـ ده متغیر نام ببر.

2ـ سه همبستگی كه  به نظرت واقعی است مثال بزن.

3ـ یك همبستگی كه به نظرت در واقعیت هست ولی كاذب است مثال بزن.

4ـ برای اینكه پژوهشگر واقعة غرق شدن در دریای شمال بتواند واقعی بودن یا نبودن رابطه خوردن بستنی را باغرق شدن  بفهمد پیشنهاد می كنید چه چیزی را كنترل كند؟

5ـ در همبستگی هایی كه مثال زدی متغیرهای مستقل و وابسته را معلوم كن.



نظرات() 
تاریخ آخرین ویرایش:- -

Natalia
سه شنبه 10 مرداد 1396 08:07 ب.ظ
You could definitely see your skills in the article you write.
The arena hopes for more passionate writers such as you who are not afraid
to mention how they believe. All the time
go after your heart.
Sol
سه شنبه 26 اردیبهشت 1396 12:40 ق.ظ
Hello, constantly i used to check webpage posts here in the early hours
in the break of day, since i enjoy to find out more and more.
Silvia
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 04:14 ق.ظ
It's difficult to find educated people for this topic, however, you seem like you know what
you're talking about! Thanks
BHW
جمعه 1 اردیبهشت 1396 08:12 ق.ظ
Hi Dear, are you genuinely visiting this web page regularly, if so after
that you will without doubt take good experience.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر